Słownik

Żeberka to kawałki mięsa z kością z części piersiowej wieprzowiny, które należą do najpopularniejszych dań z grilla i pieca. Mięso na żeberkach jest przerośnięte tłuszczem, dzięki czemu jest soczyste i pełne smaku. Przygotowuje się je przez pieczenie w piekarniku, grillowanie lub wędzenie. W kuchni amerykańskiej marynuje się je w sosie barbecue, w tradycji środkowoeuropejskiej podaje z chrzanem i musztardą.

Żelatyna to naturalne białko pozyskiwane z kolagenu zawartego w kościach, skórze i tkankach łącznych zwierząt. W kuchni służy jako środek żelujący do przygotowania deserów, galarety, kremów i musów. Sprzedawana jest w postaci listków lub proszku i przed użyciem namaczana w zimnej wodzie. Po rozpuszczeniu w ciepłym płynie i schłodzeniu tworzy stałą galaretowatą strukturę.

Żemlówka to słodkie ciasto przygotowane z pokrojonego czerstwego pieczywa, jabłek, twarogu i mleka. Popularny sposób na wykorzystanie starego chleba.

Żętyca to tradycyjny kwaśny napój mleczny wytwarzany z serwatki owczej, która powstaje jako produkt uboczny przy produkcji sera owczego. Pochodzi z tradycji pasterskiej Słowacji i regionu karpackiego. Ma biały kolor, rzadką konsystencję i lekko kwaskowaty orzeźwiający smak. Żętyca zawiera cenne białko, witaminy i składniki mineralne. Tradycyjnie pije się ją świeżą i jest typowym napojem na słowackich szałasach.

Zhajiangmian to popularne pekińskie makarony podawane z gęstym sosem z fermentowanej pasty fasolowej, mielonego mięsa i świeżych warzyw.

Ziele angielskie, znane również jako piment, to aromatyczna przyprawa uzyskiwana z suszonych niedojrzałych owoców drzewa pimenowca lekarskiego, pochodzącego z Karaibów i Ameryki Środkowej. Smakiem przypomina mieszankę goździków, cynamonu, gałki muszkatołowej i pieprzu, stąd angielska nazwa allspice. Stosuje się je w całości lub mielone do doprawiania marynat, sosów, gulaszów i pieczeni. W cukiernictwie dodaje się je do pierników, ciast i grzanego wina. Ziele angielskie jest niezbędnym składnikiem kuchni karaibskiej.

Ziemniaki to warzywa bulwiaste pochodzące z Ameryki Południowej, które stały się podstawowym składnikiem kuchni europejskiej. Zawierają skrobię, witaminę C, potas i błonnik. Przygotowuje się je przez gotowanie, pieczenie, smażenie. Ziemniaki są jednym z najważniejszych warzyw na świecie i stanowią podstawę wielu tradycyjnych dań kuchni środkowoeuropejskiej.

Ziemniaki po francusku to popularne danie, w którym plastry ziemniaków warstwiuje się ze szynką, jajkami i śmietaną, a następnie zapiekane w piekarniku. Mimo nazwy nie jest to tradycyjny francuski przepis, lecz danie kuchni środkowoeuropejskiej. Gotowe ziemniaki mają złocistą skórkę i kremowe wnętrze. Podaje się je jako danie główne z sałatką lub jako dodatek do mięsa.

Zioła prowansalskie to tradycyjna aromatyczna mieszanka suszonych ziół pochodząca z regionu Prowansji na południu Francji. Typowy skład obejmuje tymianek, rozmaryn, oregano, bazylię, cząber i czasem lawendę. Mieszanka ma intensywny, ciepły i ziemisty aromat z lekkimi kwiatowymi nutami. Zioła prowansalskie stosuje się do przyprawiania grillowanego mięsa, ryb, warzyw, sosów, marynat i pieczonego chleba. Są nieodzowne w kuchni śródziemnomorskiej i doskonale pasują do pomidorów, oliwy i czosnku.

Żołądki to podroby drobiowe zbudowane z silnego mięśnia, które w kuchni wykorzystuje się najczęściej z kurczaków, kaczek i gęsi. Przed przygotowaniem należy je dokładnie oczyścić i usunąć wewnętrzną błonę. Najczęściej się je dusi, gotuje w zupie lub przyrządza z papryką. Ze względu na twardą strukturę wymagają dłuższej obróbki cieplnej. W Europie Środkowej są popularnym składnikiem dań z podrobów.

Zrazowa wołowa to wartościowy kawałek mięsa wołowego z udźca tylnego, dokładnie z wewnętrznej części uda. Należy do najsoczystszych i najdelikatniejszych partii wołowiny dzięki drobnemu marmurkowaniu tłuszczu. Zrazowa nadaje się do różnych metod obróbki termicznej, najczęściej przygotowuje się ją jako pieczeni, mięso duszone lub kroi na steki. Przy prawidłowym przygotowaniu mięso jest miękkie i soczyste. W kuchni polskiej zrazowa używana jest na zrazy, pieczeń wołową i gulasz. Jest bogatym źródłem białka, żelaza, cynku i witamin z grupy B.

Zrazy to polskie roladki z plastrów wołowiny nadziewane boczkiem, ogórkiem i cebulą, wolno duszone w bogatym sosie.