Słownik

Zaalouk to marokańska ciepła sałatka z duszonego bakłażana z pomidorami, czosnkiem, kuminem i papryką. Podawana jako dodatek lub pasta do chleba khobz.

Żabie udka to potrawa przygotowywana z tylnych nóżek jadalnych żab, najczęściej żaby zielonej lub żaby wołowej. Uważane są za przysmak szczególnie w kuchni francuskiej, ale także azjatyckiej. Mięso żabich udek jest delikatne, białe i smakiem przypomina kurczaka. Najczęściej przygotowuje się je smażone na maśle z czosnkiem i pietruszką, ale istnieją też warianty duszone, grillowane lub w głębokim tłuszczu.

Żahur to tradycyjne czeskie drożdżowe ciasto pochodzące z południowych Czech i Wysoczyzny, przygotowywane z ciasta drożdżowego z twarogiem, makiem lub powidłami. Jest to staroczeska potrawa, którą pieczono przede wszystkim jesienią i zimą podczas świniobicia i uroczystości. Ciasto jest miękkie i wilgotne, nadziewane słodkim lub słonym nadzieniem. Dziś przeżywa renesans dzięki zainteresowaniu tradycyjnymi przepisami.

Zapiekanka jaglana to tradycyjne danie z kaszy jaglanej, mleka, jajek i masła, zapiekane w piekarniku. Kaszę gotuje się w mleku na gęstą masę, miesza z jajkami i zapiekane do złotego koloru. Może być słodka z cynamonem, cukrem i rodzynkami, lub wytrawna z twarogiem czy serem. Podaje się jako danie główne, przekąskę lub deser. Dziś przeżywa renesans.

Zasmażka to podstawowy preparat kuchenny z połączenia tłuszczu i mąki, służący do zagęszczania sosów, zup i ragout. W kuchni polskiej i środkowoeuropejskiej jest niezbędna i stosowana praktycznie codziennie. Rozróżnia się zasmażkę jasną, smażoną krótko, i ciemną, smażoną dłużej do brązowego koloru dla bardziej orzechowego smaku. Jako tłuszcz najczęściej używa się masła, smalcu lub oleju. Prawidłowo przygotowana zasmażka zapewnia gładką konsystencję sosu bez grudek.

Żeberka to kawałki mięsa z kością z części piersiowej wieprzowiny, które należą do najpopularniejszych dań z grilla i pieca. Mięso na żeberkach jest przerośnięte tłuszczem, dzięki czemu jest soczyste i pełne smaku. Przygotowuje się je przez pieczenie w piekarniku, grillowanie lub wędzenie. W kuchni amerykańskiej marynuje się je w sosie barbecue, w tradycji środkowoeuropejskiej podaje z chrzanem i musztardą.

Żelatyna to naturalne białko pozyskiwane z kolagenu zawartego w kościach, skórze i tkankach łącznych zwierząt. W kuchni służy jako środek żelujący do przygotowania deserów, galarety, kremów i musów. Sprzedawana jest w postaci listków lub proszku i przed użyciem namaczana w zimnej wodzie. Po rozpuszczeniu w ciepłym płynie i schłodzeniu tworzy stałą galaretowatą strukturę.

Żemlówka to słodkie ciasto przygotowane z pokrojonego czerstwego pieczywa, jabłek, twarogu i mleka. Popularny sposób na wykorzystanie starego chleba.

Żętyca to tradycyjny kwaśny napój mleczny wytwarzany z serwatki owczej, która powstaje jako produkt uboczny przy produkcji sera owczego. Pochodzi z tradycji pasterskiej Słowacji i regionu karpackiego. Ma biały kolor, rzadką konsystencję i lekko kwaskowaty orzeźwiający smak. Żętyca zawiera cenne białko, witaminy i składniki mineralne. Tradycyjnie pije się ją świeżą i jest typowym napojem na słowackich szałasach.

Zhajiangmian to popularne pekińskie makarony podawane z gęstym sosem z fermentowanej pasty fasolowej, mielonego mięsa i świeżych warzyw.

Ziele angielskie, znane również jako piment, to aromatyczna przyprawa uzyskiwana z suszonych niedojrzałych owoców drzewa pimenowca lekarskiego, pochodzącego z Karaibów i Ameryki Środkowej. Smakiem przypomina mieszankę goździków, cynamonu, gałki muszkatołowej i pieprzu, stąd angielska nazwa allspice. Stosuje się je w całości lub mielone do doprawiania marynat, sosów, gulaszów i pieczeni. W cukiernictwie dodaje się je do pierników, ciast i grzanego wina. Ziele angielskie jest niezbędnym składnikiem kuchni karaibskiej.

Ziemniaki to warzywa bulwiaste pochodzące z Ameryki Południowej, które stały się podstawowym składnikiem kuchni europejskiej. Zawierają skrobię, witaminę C, potas i błonnik. Przygotowuje się je przez gotowanie, pieczenie, smażenie. Ziemniaki są jednym z najważniejszych warzyw na świecie i stanowią podstawę wielu tradycyjnych dań kuchni środkowoeuropejskiej.