Słownik

Ziemniaki po francusku to popularne danie, w którym plastry ziemniaków warstwiuje się ze szynką, jajkami i śmietaną, a następnie zapiekane w piekarniku. Mimo nazwy nie jest to tradycyjny francuski przepis, lecz danie kuchni środkowoeuropejskiej. Gotowe ziemniaki mają złocistą skórkę i kremowe wnętrze. Podaje się je jako danie główne z sałatką lub jako dodatek do mięsa.

Zioła prowansalskie to tradycyjna aromatyczna mieszanka suszonych ziół pochodząca z regionu Prowansji na południu Francji. Typowy skład obejmuje tymianek, rozmaryn, oregano, bazylię, cząber i czasem lawendę. Mieszanka ma intensywny, ciepły i ziemisty aromat z lekkimi kwiatowymi nutami. Zioła prowansalskie stosuje się do przyprawiania grillowanego mięsa, ryb, warzyw, sosów, marynat i pieczonego chleba. Są nieodzowne w kuchni śródziemnomorskiej i doskonale pasują do pomidorów, oliwy i czosnku.

Żołądki to podroby drobiowe zbudowane z silnego mięśnia, które w kuchni wykorzystuje się najczęściej z kurczaków, kaczek i gęsi. Przed przygotowaniem należy je dokładnie oczyścić i usunąć wewnętrzną błonę. Najczęściej się je dusi, gotuje w zupie lub przyrządza z papryką. Ze względu na twardą strukturę wymagają dłuższej obróbki cieplnej. W Europie Środkowej są popularnym składnikiem dań z podrobów.

Zrazowa wołowa to wartościowy kawałek mięsa wołowego z udźca tylnego, dokładnie z wewnętrznej części uda. Należy do najsoczystszych i najdelikatniejszych partii wołowiny dzięki drobnemu marmurkowaniu tłuszczu. Zrazowa nadaje się do różnych metod obróbki termicznej, najczęściej przygotowuje się ją jako pieczeni, mięso duszone lub kroi na steki. Przy prawidłowym przygotowaniu mięso jest miękkie i soczyste. W kuchni polskiej zrazowa używana jest na zrazy, pieczeń wołową i gulasz. Jest bogatym źródłem białka, żelaza, cynku i witamin z grupy B.

Zrazy to polskie roladki z plastrów wołowiny nadziewane boczkiem, ogórkiem i cebulą, wolno duszone w bogatym sosie.

Żubrówka to tradycyjna polska wódka aromatyzowana trawą żubrową (Hierochloe odorata), która nadaje jej charakterystyczny delikatny ziołowy smak i zielonkawy odcień. Nazwa pochodzi od żubra, który żywi się tą trawą w Puszczy Białowieskiej. Każda butelka zawiera źdźbło trawy żubrowej. Żubrówka produkowana jest w Polsce od XVI wieku i jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich alkoholi na świecie. Podaje się ją schłodzoną lub w koktajlu Szarlotka z sokiem jabłkowym.

Słowacka zupa fasolowa to syta i gęsta zupa z fasoli, wędzonego mięsa, marchewki i ziemniaków. Rozgrzewa w chłodne dni i jest bogata w białko i błonnik.

Zupa frankfurcka to sycąca zupa przygotowywana z frankfurckich parówek, warzyw i przypraw. Danie wywodzi się z tradycji kuchni niemieckiej i nosi nazwę od miasta Frankfurt nad Menem. Podstawą jest bulion uzupełniony o pokrojone parówki, warzywa i przyprawy. Podaje się z chlebem.

Zupa wonton to delikatna chińska zupa z aromatycznym bulionem i wontonami, cienkimi pierożkami nadziewanymi wieprzowiną i krewetkami.

Żurawina wielkoowocowa to wiecznie zielony krzew rosnący na torfowiskach Ameryki Północnej, którego czerwone jagody mają wyraźnie kwaśny i cierpki smak. Żurawina jest niezwykle bogata w witaminę C, przeciwutleniacze i proantocyjanidyny, które pomagają zapobiegać infekcjom dróg moczowych. Jagody przetwarzane są na sok, suszoną żurawinę, sos i dżem. Sos żurawinowy jest nieodłącznym elementem amerykańskiego Święta Dziękczynienia.

Żurek to polska zupa na bazie fermentowanego zakwasu żytniego z białą kiełbasą, jajkiem na twardo i ziemniakami, o typowym kwaśnym smaku.

Żywańska pieczenka to słowackie danie z mięsa, ziemniaków, boczku i kiełbasy pieczonych razem nad otwartym ogniem. Nazwane od zbójników (żywaniów).