Składniki od A do Z

Szparagi to popularne wiosenne warzywo o delikatnym, lekko gorzkim smaku i chrupiącej teksturze. Najpopularniejsze są dwie odmiany, białe, uprawiane pod ziemią bez dostępu światła, oraz zielone, rosnące na powierzchni. Białe mają łagodniejszy, ziemisty smak, zielone są bardziej intensywne i aromatyczne. Nadają się do gotowania, grillowania, pieczenia lub duszenia. Klasyczne przygotowanie polega na gotowaniu w osolonej wodzie i podawaniu z sosem holenderskim lub klarowanym masłem. Sezon trwa zazwyczaj od kwietnia do czerwca. Szparagi są dobrym źródłem kwasu foliowego, witaminy K i błonnika pokarmowego.

Szpinak to warzywo liściaste z delikatnymi, ciemnozielonymi liśćmi i łagodnie ziemistym, lekko gorzkim smakiem. Należy do najbardziej odżywczych warzyw, jest bogaty w żelazo, wapń, witaminę K, C i kwas foliowy. Spożywany jest na surowo w sałatkach, a także duszony, blanszowany lub mrożony. Po obróbce termicznej znacznie zmniejsza objętość. Zastosowanie kulinarne jest bardzo szerokie: do sosów i kremowych zup, jako nadzienie do makaronu, quiche, naleśników lub omletu. Świetnie komponuje się z dressingiem czosnkowym, ricottą, jajkiem lub śmietaną.

Szpinak baby to młode liście szpinaku zbierane na wczesnym etapie wzrostu rośliny. W porównaniu do dojrzałego szpinaku mają delikatniejszy smak, kruche liście i mniejszą goryczkę. Najczęściej spożywa się go na surowo, jako bazę sałatek lub składnik koktajli. Sprawdza się też w kanapkach, wrapach i ciepłych daniach, do których najlepiej dodawać go pod koniec gotowania, by zachował kolor i wartości odżywcze. Jest bogaty w żelazo, witaminy A, C i K oraz antyoksydanty. Dzięki łagodnemu profilowi smaku jest lubiany nawet przez osoby niestroniące od klasycznego szpinaku.

Szpinak liściasty to świeże, całe liście szpinaku (Spinacia oleracea), które w odróżnieniu od mrożonego lub purée mają wyraźniejszą teksturę i świeży smak. Młode liście baby są delikatniejsze i nadają się do zimnych sałatek, smoothie lub jako baza miseczki z dressingiem. Większe liście można blanszować, dusić na maśle, a także dodawać do makaronu, risotto, quiche, zup i farszu. Szpinak jest doskonałym źródłem żelaza, wapnia, witamin A, C i K oraz folianów. Zawiera szczawiany, dlatego zaleca się spożywanie go z produktami mlecznymi lub sokiem cytrusowym dla lepszego wchłaniania składników odżywczych.

Szpinak wodny (Ipomoea aquatica, tajsko pak bung, wietnamsko rau muống, znany też jako kangkong lub morning glory) to zielenina liściasta pochodząca z Azji Południowo-Wschodniej. Botanicznie NIE jest spokrewniony z prawdziwym szpinakiem, lecz należy do rodziny powojowatych, jest krewnym batata. Ma puste, chrupiące łodygi i lancetowate liście o delikatnym, lekko słodkawym smaku przypominającym szpinak z orzechową nutą. Klasyczne dania: tajskie Pad Pak Bung Fai Daeng (smażone z czosnkiem, chilli i fermentowaną soją), wietnamskie Rau Muống Xào Tỏi i chińskie stir-fry.

Szprot (Sprattus sprattus) to drobna morska ryba z rodziny śledziowatych, powszechnie występująca w Morzu Północnym i Bałtyku. Jej mięso jest tłuste i wyraźnie aromatyczne, doskonale nadające się do marynowania, wędzenia i konserwowania. Najczęściej sprzedawana jest jako wędzone lub marynowane konserwy rybne, szczególnie popularne w północnej i wschodniej Europie. W kuchni sprawdza się jako pasta do chleba, składnik sałatek, ciepłych przystawek lub element talerzy rybnych. Dzięki wysokiej zawartości kwasów omega-3, witaminy D i wapnia należy do wartościowych odżywczo produktów. Niewielki rozmiar pozwala spożywać ją razem z ościami.

Sztuczne słodziki to zamienniki cukru pochodzenia syntetycznego lub naturalnego, które nadają słodki smak przy minimalnej lub zerowej kaloryczności. Do najpopularniejszych należą aspartam, sacharyna, sukraloza i acesulfam K. Są szeroko stosowane w przemyśle spożywczym do produkcji produktów dla diabetyków, napojów niskokalorycznych, gum do żucia i słodyczy. W domowej kuchni służą jako zamiennik cukru przy gotowaniu, pieczeniu lub słodzeniu napojów. Ich słodkość jest wielokrotnie wyższa niż zwykłego cukru, więc potrzeba ich bardzo małych ilości.

Szyja kacza to mniej popularna, ale bardzo ceniona część kaczki, doceniana przede wszystkim za zdolność do wzbogacania potraw głębokim, tłustym smakiem. Najczęściej służy jako baza do wywaru lub mocnego fondu, który stanowi podstawę sosów, zup i ragù. Szyja zawiera drobne kawałki ciemnego mięsa otoczone tkanką łączną bogatą w kolagen, która podczas długiego gotowania rozpada się, nadając potrawie jedwabistą konsystencję. Można ją też powoli piec lub dusić do miękkości. W niektórych tradycjach kulinarnych szyje kacze są nadziewane i pieczone jako samodzielne danie.

Szynka to wyrób mięsny wytwarzany najczęściej z udźca wieprzowego, który poddawany jest procesowi peklowania, wędzenia lub gotowania. Należy do najpopularniejszych wędlin w kuchni polskiej i światowej. Wyróżniamy kilka podstawowych rodzajów, szynka gotowana, wędzona oraz surowa dojrzewająca, jak włoskie prosciutto czy hiszpańskie jamón. Stosuje się ją jako zimną przekąskę na chlebie, element deski wędliniarskiej, a także jako składnik dań ciepłych, zapiekanek, pizzy, zup czy naleśników z nadzieniem. Ma delikatny, lekko słony smak i wysoką zawartość białka.

Szynka do tostów to wędlina przeznaczona przede wszystkim do przyrządzania tostów, kanapek i zapiekanek. Wytwarzana jest z mięsa wieprzowego lub drobiowego, cienko pokrojonego w plastry idealnie dopasowane do pieczywa tostowego. Ma łagodny, lekko słony smak i miękką konsystencję. Poza kanapkami świetnie sprawdza się jako składnik szybkich śniadań, nadzienie do naleśników, dodatek do zapiekanego makaronu lub element przekąsek na przyjęcia. Można ją spożywać na zimno lub po lekkim podsmażeniu na patelni bądź w tosterze.

Szynka drobiowa to popularna wędlina produkowana z mięsa drobiowego, najczęściej kurczaka lub indyka. W porównaniu z klasyczną szynką wieprzową ma niższą zawartość tłuszczu i kalorii, dlatego jest chętnie wybierana przez osoby odżywiające się zdrowiej. Smak jest delikatny, lekko słony i przyjemnie soczysty. Najczęściej podawana jest w plasterkach jako zimny składnik kanapek, wrapów lub tartinek. Sprawdza się również w ciepłej kuchni, w zapiekankach, gorących tostach lub jako nadzienie do naleśników. Jest łatwo dostępna i odpowiednia nawet dla dzieci.

Szynka gotowana to obrobiony termicznie produkt mięsny wytwarzany najczęściej ze szynki wieprzowej. Mięso jest peklowane w solance lub na sucho, a następnie gotowane na parze lub duszone we własnym soku do miękkości. Efektem jest delikatna, soczysta szynka o łagodnie słonym smaku, ceniona zarówno na zimno, jak i w ciepłej kuchni. Doskonale nadaje się do kanapek, na deski wędlin oraz jako składnik sałatek. W ciepłej kuchni jest chętnie dodawana do zapiekanek, makaronów, naleśników z nadzieniem oraz dań z jajkami. Szynka gotowana jest łatwo dostępna i należy do podstawowych wędlin w kuchni środkowoeuropejskiej.