Składniki od A do Z

Wino deserowe to słodkie wino z wyższą zawartością cukru resztkowego, przeznaczone przede wszystkim jako napój towarzyszący deserom lub do samodzielnego spożycia po posiłku. Produkowane jest na różne sposoby, z przejrzałych winogron, metodą późnego zbioru, szlachetnej pleśni (botrytis), zamrażania winogron lub przez dodatek spirytusu winnego. Do najbardziej znanych należą Sauternes, Tokaj, Eiswein i porto. Smak jest zazwyczaj bogaty, pełen owocowych i miodowych nut. W kuchni używa się go do przyrządzania sosów, redukcji do deserów, glazur oraz jako składnik dań z foie gras i potraw serowych.

Wino muskatowe produkowane jest z winogron odmiany Muscat (Muszkat), jednej z najstarszych uprawianych odmian winorośli na świecie. Charakteryzuje się intensywnym kwiatowym i owocowym aromatem z nutami brzoskwini, moreli i kwiatu pomarańczy. Smakowo bywa półsłodkie lub deserowe. Podawane jest jako aperitif lub do deserów, foie gras i dojrzałych serów. W kuchni sprawdza się w sosach do drobiu, risotto lub jako słodka marynata do owoców. Najbardziej znane regiony produkcji to południe Francji, Włochy i Hiszpania.

Wino musujące bezalkoholowe powstaje ze zwykłego wina, z którego alkohol usuwa się destylacją próżniową albo filtracją membranową, ewentualnie wprost z moszczu winogronowego nasyconego dwutlenkiem węgla. Smakiem i bąbelkami przypomina wino musujące, ale zawartość alkoholu spada poniżej 0,5 procenta. W kuchni służy jako baza bezalkoholowych koktajli, na przykład Bellini czy Mimozy, i sprawdza się wszędzie tam, gdzie napój ma wyglądać uroczyście, ale nie może zawierać alkoholu. Podaje się je dobrze schłodzone, około sześciu stopni, w wysokim kieliszku, który utrzyma bąbelki.

Wino porto to wino wzmacniane, pochodzące z doliny rzeki Douro w północnej Portugalii. Powstaje przez dodanie destylatu winogronowego (aguardente) do fermentującego moszczu, co zatrzymuje fermentację i zachowuje naturalną słodycz trunku. Występuje w wielu stylach, ruby, tawny, vintage oraz white port. W kuchni doskonale sprawdza się jako składnik sosów do czerwonego mięsa, dziczyzny, wątróbki czy serowych fondue. Świetnie pasuje także do deserów, czekoladowych kremów, kompotów owocowych i glazur. Tawny porto z orzechowym aromatem znakomicie uzupełnia deski serów, a odmiany ruby wzbogacają smak potraw mięsnych.

Wino różowe, zwane też rosé, to rodzaj wina produkowanego z czerwonych winogron, przy czym skórki pozostają w kontakcie z moszczem tylko przez krótki czas, nadając mu charakterystyczną różową barwę. Profil smakowy różni się w zależności od odmiany i pochodzenia, od wytrawnego i mineralnego po owocowe i lekko słodkawe. Podawane schłodzone, dobrze pasuje do lekkich potraw, takich jak sałatki, ryby, owoce morza, grillowany drób czy śródziemnomorskie tapas. W kuchni stosowane jest jako składnik sosów, marynat i risotto. Najbardziej znane rosé pochodzi z francuskiej Prowansji. Szczególnie popularne jest latem ze względu na swoją świeżość.

Wino ryżowe to tradycyjny azjatycki napój alkoholowy wytwarzany przez fermentację gotowanego ryżu. Do najbardziej znanych odmian należą japońskie sake i chińskie Shaoxing. W kuchni stosuje się je przede wszystkim do marynat, sosów, zup i potraw duszonych, gdzie delikatnie łagodzi smak i pomaga usunąć niepożądane zapachy mięsa. Smak jest lekko słodki lub delikatnie słony, z charakterystycznym aromatem. W gotowaniu można je zastąpić wytrawnym sherry lub mirinem. Zawartość alkoholu wynosi od około 14 do 20 procent.

Wino Shaoxing to tradycyjne chińskie wino ryżowe pochodzące z miasta Shaoxing w prowincji Zhejiang. Produkowane jest przez fermentację ryżu kleistego i charakteryzuje się ziemistym, lekko słodkim i złożonym smakiem z nutą orzechową. W kuchni chińskiej jest absolutnie niezastąpione, dodaje się je do marynat mięsnych, sosów, zup i potraw smażonych na woku. Usuwa niepożądane zapachy z mięsa i nadaje potrawom autentyczną głębię smaku. Jeśli nie jest dostępne, można je w przepisach w przybliżeniu zastąpić suchym sherry, choć smak nie będzie identyczny. Dostępne jest w sklepach azjatyckich i specjalistycznych sklepach spożywczych.

Wino tokajskie to legendarne węgierskie wino pochodzące z regionu winiarskiego Tokaj w północno-wschodniej części Węgier, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Jego najsławniejszą odmianą jest Tokaji Aszú, słodkie wino wytwarzane z winogron zaatakowanych szlachetną pleśnią Botrytis cinerea. Charakteryzuje się złocisto-bursztynową barwą, złożonym smakiem z nutami miodu, suszonych owoców, szafranu i karmelu oraz długim, wytrwałym finiszem. W kuchni podawane jest jako wino deserowe, doskonale komponując się z foie gras, dojrzewającymi serami i słodkimi wypiekami.

Winogrona to owoce winorośli (Vitis vinifera) i należą do najpowszechniej spożywanych owoców na świecie. Charakteryzują się soczystym miąższem, słodkim lub lekko kwaskowatym smakiem i występują w odmianach zielonych, czerwonych oraz ciemnoniebieskich. W kuchni używa się ich na świeżo, jako składnik sałatek owocowych, deserów, talerzy serów i przystawek. Można je też suszyć na rodzynki, wyciskać na sok, przetwarzać na dżem lub ocet. Winogrona są bogate w cukry, witaminę C, potas i antyoksydanty, zwłaszcza resweratrol obecny w ciemnych odmianach.

Wiórki czekoladowe to cienkie, delikatnie zwinięte płatki czekolady, które służą przede wszystkim jako ozdoba wyrobów cukierniczych. Tworzy się je za pomocą specjalnego narzędzia lub skrobaczki przeciąganej po tabliczce czekolady. Ich elegancki wygląd i lekka tekstura sprawiają, że są idealne do dekorowania tortów, pucharków, tiramisu i innych deserów. Smak zależy od rodzaju użytej czekolady, gorzka, mleczna i biała czekolada dają różne efekty wizualne i smakowe. Przygotowanie wiórków w domu jest proste, czekolada powinna być odpowiednio temperowana i lekko ciepła.

Wiórki kokosowe to cienkie, lekko zwinięte lub płaskie paski suszonego miąższu kokosowego. W odróżnieniu od tartego kokosu mają większy i bardziej wyrazisty kształt, który po uprażeniu pięknie się złoci i nabiera lekko chrupiącej tekstury. Stosuje się je jako dekorację tortów, babeczek i innych deserów lub dodaje do musli, granoli i batonów energetycznych. Ich naturalnie słodki, delikatnie orzechowy smak świetnie komponuje się z czekoladą, owocami i karmelem. Można je uprażyć na suchej patelni, by wzmocnić ich aromat i smak. Sprawdzają się też w smoothie bowls lub domowych czekoladkach.

Wiórki migdałowe to cienkie plastry migdałów o nieco grubszej strukturze niż płatki, przeznaczone do posypywania lub mieszania z potrawami. Dostępne są surowe lub wstępnie prażone, a ich delikatny orzechowy smak pasuje zarówno do słodkich, jak i wytrawnych przepisów. Doskonale wzbogacają musli, granolę, owsianki, jogurty i twarogi. W pieczeniu służą jako posypka do ciast, babek i kanapek. Po uprażeniu na suchej patelni lub w piekarniku nabierają intensywniejszego aromatu i przyjemnej chrupkości. Stanowią źródło witaminy E, magnezu, zdrowych tłuszczów i roślinnego białka.