Składniki od A do Z

Orzechy brazylijskie to duże, oleiste nasiona tropikalnego drzewa Bertholletia excelsa, rosnącego głównie w dorzeczu Amazonki. Należą do najbogatszych naturalnych źródeł selenu, już jeden lub dwa orzechy pokrywają zalecaną dzienną dawkę tego minerału. Mają kremowy, maślany smak i zwartą teksturę. W kuchni spożywa się je na surowo jako przekąskę lub dodatek do musli i granoli, a także w deserach, batonach i smoothies. Zmielone tworzą doskonałe masło orzechowe. Dzięki wysokiej zawartości zdrowych tłuszczów, białka i magnezu są chętnie włączane do zdrowej diety.

Orzechy laskowe to owoce leszczyny pospolitej (Corylus avellana), należące do najpopularniejszych orzechów w europejskiej kuchni. Mają delikatnie słodki, maślany smak, który po uprażeniu przybiera intensywny, orzechowy aromat. Stosuje się je w szerokiej gamie słodkich i wytrawnych przepisów, do kremów czekoladowych, pralin, tortów, ciasteczek, müsli oraz sosów pesto. Mielone orzechy laskowe sprawdzają się jako bezglutenowy zamiennik mąki w wypiekach. Stanowią doskonałe źródło witaminy E, zdrowych nienasyconych tłuszczów, magnezu i błonnika. Dostępne w formie całych, obranych, posiekanych lub zmielonych ziaren.

Orzechy nerkowca to nasiona tropikalnego drzewa nerkowca zachodniego (Anacardium occidentale), pochodzącego z Brazylii. Mają charakterystyczny kształt nerki, kremowobiały kolor oraz delikatnie słodki, maślany smak. Są bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe, magnez, cynk i witaminy z grupy B. W kuchni wykorzystuje się je na wiele sposobów, surowe i prażone jako przekąska, w potrawach kuchni azjatyckiej, sosach, nadzieniach deserów czy jako baza wegańskiej śmietany i serów. Masło z nerkowców jest popularną alternatywą dla masła orzechowego. Botanicznie nerkowce nie są prawdziwymi orzechami, lecz nasionami, rosną na zewnątrz owocu.

Orzechy pekan to owoce północnoamerykańskiego drzewa Carya illinoinensis i należą do popularnych orzechów w łupinach. Mają gładką brązową łupinę i delikatnie żłobkowane jądra o naturalnie słodkim, maślanym smaku. Są doskonałym źródłem zdrowych jednonienasyconych tłuszczów, witaminy E, magnezu i manganu. W kuchni najczęściej używa się ich w amerykańskim pecan pie, ale świetnie sprawdzają się też w granoli, sałatkach z serem kozim, karmelizowane jako przekąska lub w czekoladowych deserach. Ich naturalnie słodki smak wyróżnia je spośród innych rodzajów orzechów i czyni popularnym składnikiem dań zarówno słodkich, jak i wytrawnych.

Orzechy włoskie to popularne orzechy pochodzące pierwotnie z Persji i Azji Środkowej, dziś uprawiane na całym świecie. Mają charakterystyczny, gorzko-słodki smak i twarde, płatowate jądro chronione twardą łupiną. W kuchni są bardzo wszechstronne, dodaje się je do sałatek, makaronów, pieczywa, tortów, czekoladowych deserów i sosów. Stanowią doskonałe źródło kwasów tłuszczowych omega-3, witamin z grupy B i minerałów. Świetnie pasują do serów, miodu, owoców i gorzkiej czekolady. Po wyłuskaniu należy je przechowywać w chłodnym miejscu, aby zachowały świeżość.

Orzeszki piniowe to nasiona śródziemnomorskiej sosny pinia (Pinus pinea) ukryte w szyszkach. Charakteryzują się delikatnym, maślanym smakiem z lekko żywiczną nutą i kremową teksturą. Są niezbędnym składnikiem włoskiego pesto alla genovese, ale świetnie sprawdzają się również w sałatkach, daniach z makaronem, potrawach ryżowych czy jako baza słodkich deserów. Przed użyciem warto je podprażyć na suchej patelni, co jeszcze bardziej pogłębi ich smak. Należą do pokarmów wysokokalorycznych, bogatych w zdrowe tłuszcze, białko, witaminę E oraz minerały takie jak magnez i cynk. Są ulubionym składnikiem kuchni śródziemnomorskiej.

Orzeszki ziemne, zwane też arachidami lub fistaszkami (Arachis hypogaea), to rośliny strączkowe pochodzące z Ameryki Południowej, dziś uprawiane na całym świecie. Choć powszechnie zaliczane do orzechów, botanicznie są rośliną strączkową, której strąki dojrzewają pod ziemią. Mają wyrazisty, orzechowy smak i są lubianą przekąską, spożywane prażone, solone, karmelizowane lub surowe. W kuchni wykorzystuje się je w daniach kuchni azjatyckiej, sosach, sałatkach i słodyczach. Służą do produkcji oleju arachidowego i masła orzechowego. Są doskonałym źródłem białka roślinnego, zdrowych tłuszczów, niacyny, kwasu foliowego i magnezu.

Orzeszki ziemne w cukrze to popularna słodka przekąska, w której prażone orzeszki otoczone są chrupiącą powłoką cukrową. Warstwa cukru może być czysto słodka lub wzbogacona o cynamon, wanilię bądź kakao. Dostępne są jako gotowa przekąska, ale można je łatwo przygotować w domu. Sprawdzają się jako deser, samodzielna przekąska lub dekoracja słodkich potraw, na przykład lodów, naleśników czy sałatek owocowych. W cukiernictwie dodaje się je do czekolad, nugatów lub nadzień do ciasteczek. W porównaniu z niesłodzonymi orzeszkami mają wyższą zawartość cukru, zachowując przy tym wysoką zawartość białka i tłuszczów.

Orzo to rodzaj makaronu w kształcie ziaren ryżu, pochodzący z kuchni włoskiej. Mimo swojego wyglądu jest klasycznym makaronem z pszenicy durum, a nie ryżem. Gotuje się w osolonej wodzie przez około 8-10 minut i nadaje się do zup, sałatek, dań jako dodatek oraz zapiekanek. W kuchni greckiej stanowi podstawę potrawy zwanej giouvetsi, gdzie jest zapiekane z mięsem i sosem pomidorowym. Dzięki małym rozmiarom orzo gotuje się szybko i dobrze wchłania smaki sosów i wywarów. Jest popularną alternatywą dla ryżu lub kuskusu.

Ości i głowy rybne (szkielety, kręgosłupy, żebra i głowy oczyszczone ze skrzeli i krwi) to podstawowy składnik wywaru rybnego i francuskiego fumet de poisson. Głowy zawierają żelatynę i kolagen, dzięki którym wywar zyskuje ciało i bogaty smak. ości dodają czystej rybnej esencji bez nadmiaru tłuszczu. Najlepiej sprawdzają się skrawki z białych ryb (dorsz, sandacz, szczupak, labraks, dorada). w europejskim fumet unikać ryb tłustych (łosoś, makrela), natomiast w azjatyckich curry (singapurskie fish head curry) są pożądane. Płukać w zimnej wodzie i gotować krótko (20-30 minut) z warzywami korzeniowymi, liściem laurowym i białym winem.

Ośmiornica to morski mięczak z ośmioma ramionami, szeroko wykorzystywany w kuchniach na całym świecie, szczególnie w kuchni śródziemnomorskiej, japońskiej, koreańskiej i greckiej. Mięso jest twarde i wymaga odpowiedniego przygotowania, albo szybkiego obsmażenia w wysokiej temperaturze, albo długiego gotowania na wolnym ogniu. Przed obróbką zaleca się rozbić lub zamrozić mięso, co je zmiękczy. Ośmiornica ma delikatny, lekko słodki smak z nutą morza. Sprawdza się w sałatkach, risotto, makaronach lub na grillu. Jest dobrym źródłem białka, minerałów i witamin z grupy B.

Mrożona ośmiornica to popularny składnik owoców morza dostępny przez cały rok. Należy do głowonogów i charakteryzuje się delikatnym, lekko słodkim smakiem oraz zwartą teksturą. Przed użyciem należy ją rozmrozić i odpowiednio przygotować, usunąć głowę, wnętrzności oraz ewentualnie skórę. Nadaje się do grillowania, pieczenia, duszenia lub do sałatek. Kluczem do dobrej ośmiornicy jest właściwy czas gotowania: albo bardzo krótko (do 2 minut), albo długo (45 minut i więcej), w przeciwnym razie mięso będzie twarde. Mrożenie paradoksalnie pomaga rozbić włókna mięśniowe, dzięki czemu mięso może być delikatniejsze niż świeże.