Składniki od A do Z

Miód pitny to jeden z najstarszych napojów alkoholowych na świecie, wytwarzany przez fermentację miodu w wodzie. Jego historia sięga tysięcy lat wstecz i był rozpowszechniony w wielu kulturach, od starożytnego Egiptu i Grecji po średniowieczną Europę. Smak miodu pitnego jest delikatnie słodki z wyraźnym aromatem miodowym, zróżnicowanym w zależności od rodzaju użytego miodu i metody produkcji. W kuchni sprawdza się jako składnik marynat, sosów, duszonych mięs lub jako baza do deserów i wypieków. Podawany jest również jako samodzielny napój, zarówno ciepły, jak i zimny, i w wielu krajach stanowi element tradycyjnej kuchni i uroczystości.

Mirabelki to małe, słodkie pestkowce z grupy śliwek, charakteryzujące się złocistożółtą do pomarańczowożółtej barwą oraz wyraźnie słodkim, delikatnie aromatycznym smakiem. Pochodzą z regionu Lotaryngii we Francji, gdzie uprawiane są od wieków. W kuchni doskonale nadają się do przygotowania dżemów, marmolad, kompotów i powideł. Świetnie sprawdzają się też w wypiekach, ciastach, tartach czy clafoutis. Cenione są również w gorzelnictwie, gdzie destyluje się z nich mirabelkowe eau-de-vie. Świeże najlepiej spożywać w sierpniu, gdy trwa szczyt sezonu. Dzięki naturalnej słodyczy nie wymagają dużej ilości dodanego cukru.

Mirin to japońskie wino ryżowe o niższej zawartości alkoholu i wyższej zawartości cukru, zaliczane do podstawowych składników kuchni japońskiej. Ma słodki, subtelnie złożony smak i nadaje potrawom połysk oraz głębię. Stosuje się je do sosów, marynat, glazur i bulionów, na przykład do sosu teriyaki, dashi lub dresingu do japońskich sałatek. Dzięki zawartości cukru pomaga podczas gotowania uzyskać piękną karmelizowaną skórkę na mięsie i rybach. Wyróżnia się dwa główne rodzaje: hon mirin (prawdziwy mirin ze zawartością alkoholu około 14%) i aji mirin (przyprawiane wino ryżowe o niższej zawartości alkoholu).

Miso to tradycyjna japońska pasta wytwarzana przez fermentację ziaren soi z solą i kulturą pleśni koji. Ma intensywny, słony smak umami z subtelnymi fermentowanymi nutami. Najczęściej używa się jej do klasycznej zupy miso, ale sprawdza się też w marynatach, sosach, dressingach i glazurach do mięsa lub ryb. Wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje: białe miso (shiro) o łagodnym, lekko słodkim smaku, czerwone miso (aka) o wyrazistszym i intensywniejszym smaku oraz mieszane miso (awase). Dzięki fermentacji jest bogatym źródłem probiotyków, białka i witamin z grupy B. Przechowuje się w chłodzie i zachowuje świeżość przez stosunkowo długi czas.

Mleko to podstawowy produkt spożywczy pochodzenia zwierzęcego, używany w kuchni na co dzień. Jest źródłem wapnia, białka, witamin D i B12 oraz innych składników odżywczych. W przepisach stosuje się je do przyrządzania ciast na naleśniki i chleb, w sosach takich jak beszamel, w deserach, budyniach i kaszach. Bez mleka nie obędzie się kawa, kakao ani herbata z mlekiem. Dostępne jest w różnych wariantach pod względem zawartości tłuszczu, pełnotłuste, półtłuste i odtłuszczone. We współczesnej kuchni coraz częściej zastępowane jest roślinnymi alternatywami, jednak nadal pozostaje jednym z najchętniej stosowanych składników na świecie.

Mleko acidofilne to fermentowany produkt mleczny powstający w wyniku fermentacji mleka krowiego przy użyciu bakterii Lactobacillus acidophilus. Charakteryzuje się delikatnie kwaśnym smakiem, nieco gęstszą konsystencją niż zwykłe mleko i przyjemnym, świeżym aromatem. Dzięki zawartości probiotyków korzystnie wpływa na mikrobiotę jelitową i wspomaganie trawienia. W kuchni sprawdza się w smoothies, dressingach do sałatek, marynatach do mięsa, a także jako zamiennik maślanki w przepisach na naleśniki i muffiny. Doskonale smakuje też jako orzeźwiający napój. W porównaniu z jogurtem ma rzadszą konsystencję i łagodniejszą kwasowość.

Mleko chude zawiera najwyżej 0,5% tłuszczu, co czyni je jednym z najlżejszych wariantów mlecznych. Zachowuje większość składników odżywczych mleka pełnotłustego, wapń, białko i witaminy z grupy B, ale dostarcza znacznie mniej kalorii i tłuszczu. W kuchni można go używać tak samo jak zwykłego mleka: do ciast, sosów, kasz, deserów czy kawy. Jest popularne wśród osób kontrolujących spożycie tłuszczu lub kalorii. Smak jest nieco bardziej wodnisty i mniej kremowy niż mleka pełnotłustego, jednak w większości przepisów stanowi pełnowartościowy zamiennik. Dostępne jest jako świeże lub długoterminowe w każdym sklepie.

Mleko kokosowe to gęsta, kremowa ciecz uzyskiwana przez wyciskanie startego miąższu kokosowego zmieszanego z wodą. Jest podstawowym składnikiem kuchni tajskiej, indyjskiej i południowo-wschodniej Azji. Używane jako baza do sosów curry, zup takich jak tajska Tom Kha, deserów i napojów. Jego delikatnie słodki, bogato kremowy smak z wyraźnym aromatem kokosowym nadaje potrawom głębię i jedwabistą konsystencję. W kuchni wegańskiej zastępuje zarówno śmietanę, jak i mleko krowie. Dostępne w puszkach, kartonach lub w postaci proszku. Tłuste mleko kokosowe nadaje się do ubijania, natomiast wersja rozcieńczona sprawdza się jako baza zup i sosów.

Mleko migdałowe to napój roślinny wytwarzany z namoczonych i zblendowanych migdałów wymieszanych z wodą. Jest jedną z najpopularniejszych alternatyw dla mleka krowiego, cenioną szczególnie przez wegan, osoby z nietolerancją laktozy lub alergią na mleko krowie. Ma delikatny, lekko orzechowy smak i kremową konsystencję. Stosuje się je do kawy, smoothies, owsianek, naleśników i deserów. W gotowaniu zachowuje się podobnie do mleka krowiego, jednak nie zawsze nadaje się do potraw wymagających ścinania (jak sery). Wersje komercyjne są często wzbogacane o witaminę D, wapń lub witaminę B12.

Mleko owsiane to napój roślinny wytwarzany z owsa i wody, stosowany jako alternatywa dla mleka krowiego. Ma naturalnie słodki, lekko zbożowy smak i kremową konsystencję. W kuchni używane jest do kawy, smoothie, płatków śniadaniowych, zup, sosów oraz do pieczenia. Wersja baristyczna ma wyższą zawartość tłuszczu i stabilizatorów, dzięki czemu doskonale się pieni i nadaje się do latte lub cappuccino. Mleko owsiane jest naturalnie bezlaktozowe i odpowiednie dla wegan. Zawiera beta-glukany, które korzystnie wpływają na poziom cholesterolu.

Mleko pełnotłuste zawiera co najmniej 3,5% tłuszczu i uważane jest za najbardziej wartościowy wariant mleczny. Dzięki wyższej zawartości tłuszczu ma bogatszy, bardziej kremowy smak i konsystencję niż pozostałe rodzaje. Jest źródłem wapnia, białka, witamin A, D, B12 oraz zdrowych kwasów tłuszczowych. W kuchni sprawdza się wszędzie tam, gdzie liczy się pełny smak i kremowa tekstura, do sosów, deserów, kremów, kawy czy wypieków. Przy przyrządzaniu beszamelu lub kremowych zup daje lepsze rezultaty niż odtłuszczone warianty. Mleko pełnotłuste ubija się też łatwiej. Idealne w diecie dzieci i sportowców.

Mleko półtłuste zawiera 1,5-1,8% tłuszczu i jest najlepiej sprzedającym się rodzajem mleka w Czechach i w całej Europie. Stanowi wyważony kompromis między mlekiem pełnotłustym a chudym, zachowuje dobry smak i wartość odżywczą przy nieco niższej kaloryczności. Jest źródłem wapnia, białka i witamin z grupy B. W kuchni jest wszechstronnym pomocnikiem: nadaje się do ciast, sosów, kasz, deserów, kawy i herbaty. Większość przepisów wymagających mleka działa z wariantem półtłustym bez żadnych modyfikacji. Dostępne jako świeże lub długoterminowe w każdym sklepie, odpowiednie dla całej rodziny.